Kalendarz polowań 2026 – terminy sezonu łowieckiego i zasady polowań z psami
Odpowiedzialne myślistwo zaczyna się od znajomości zasad i terminów, które wyznaczają rytm każdego sezonu łowieckiego. Kalendarz polowań 2026 określa dokładnie, kiedy i na jakie gatunki można prowadzić łowy, a kiedy obowiązuje całkowita ochrona zwierzyny. To wiedza niezbędna zarówno dla doświadczonych myśliwych, jak i dla osób, które dopiero planują pierwsze polowania z psami. Najważniejsza zmiana tego sezonu: od 2 stycznia 2026 r. słonka, łyska, jarząbek, głowienka i czernica nie są już zwierzętami łownymi.
Jak działa kalendarz polowań i kto ustala okresy łowieckie?
Kalendarz polowań określa, kiedy myśliwy może prowadzić łowy na dane gatunki zwierząt, a kiedy obowiązuje ich ochrona. Dzięki temu zachowana zostaje równowaga w populacjach, a przyroda ma czas na naturalną regenerację. Okresy ochrony obejmują czas rozrodu i odchowu młodych.
Każdy gatunek ma przypisany własny okres ochrony i polowań, ustalany w oparciu o jego cykl rozrodczy oraz obserwacje liczebności w poszczególnych obwodach łowieckich. Okresy wyznacza rozporządzenie Ministra Środowiska z 16 marca 2005 r., wydane przez ministra właściwego do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem rolnictwa. Polski Związek Łowiecki (PZŁ) i Państwowa Rada Ochrony Przyrody (PROP) opiniują jego projekt, a sejmik województwa może okres na swoim terenie skrócić uchwałą (art. 44 Prawa łowieckiego). Zasady dotyczą nie tylko samych polowań, ale też warunków, w jakich można prowadzić łowy z psami myśliwskimi.
Kalendarz polowań chroni zarówno zwierzęta, jak i tradycję łowiecką. Ma też regułę, o której łatwo zapomnieć. Gdy okres zaczyna się tuż po sobocie, niedzieli lub święcie, polować wolno już od pierwszego z tych dni. Okres kończący się dzień przed sobotą, niedzielą lub świętem trwa do ostatniego z tych dni wolnych.
Co zmieniło się w przepisach łowieckich w 2026 roku?
Terminy polowań się nie zmieniły, zmieniła się lista gatunków łownych. Rozporządzenie o okresach polowań nie było nowelizowane od lipca 2022 r., a jego aktualny tekst jednolity to Dz.U. 2023 poz. 99. Nowe jest rozporządzenie z 22 września 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1286), które od 2 stycznia wykreśliło z listy pięć gatunków ptaków. Z kaczek łowne pozostały wyłącznie krzyżówka i cyraneczka.
Okresy polowań na te pięć gatunków wciąż widnieją w rozporządzeniu o okresach polowań, więc łatwo je pomylić z obowiązującymi. Jak to wygląda w praktyce? Kalendarz wydrukowany rok temu podpowie, że słonki można pozyskiwać od września, choć dziś byłoby to polowanie na gatunek niełowny. Dlatego oba akty trzeba czytać razem.
Kiedy można polować na zwierzynę grubą?
Na zwierzynę grubą poluje się głównie od późnego lata do końca zimy. Wyjątkiem są rogacze (kozły sarny), na które sezon zaczyna się w maju, oraz dziki, pozyskiwane przez cały rok. Łoś pozostaje gatunkiem łownym objętym całoroczną ochroną.
|
Gatunek |
Okres polowań
|
|---|---|
|
Jeleń szlachetny – byki |
21.08 – koniec lutego |
|
Jeleń szlachetny – łanie |
1.09 – 15.01 |
|
Jeleń szlachetny – cielęta |
1.09 – koniec lutego |
|
Daniel – byki |
1.09 – koniec lutego |
|
Daniel – łanie |
1.09 – 15.01 |
|
Daniel – cielęta |
1.09 – koniec lutego |
|
Sarna – kozły (rogacze) |
11.05 – 30.09 |
|
Sarna – kozy i koźlęta |
1.10 – 15.01 |
|
Muflon – tryki |
1.10 – koniec lutego |
|
Muflon – owce i jagnięta |
1.10 – 15.01 |
|
Dzik |
przez cały rok |
|
Łoś |
całoroczna ochrona |
Jeleń szlachetny i wyjątki regionalne
W województwach dolnośląskim, lubuskim, opolskim, pomorskim, wielkopolskim i zachodniopomorskim byki jelenia szlachetnego w drugim roku życia pozyskuje się już od 1 czerwca. Łanie w tym wieku mają tam dodatkowe okno od 1 czerwca do 31 lipca, a cielęta odstrzeliwuje się do 31 marca. Podobne wyjątki dla daniela obowiązują w województwach wielkopolskim i kujawsko-pomorskim.
Polowania na jelenie prowadzi się w określonych częściach kraju zgodnie z lokalnymi zasadami selekcji populacyjnej. W czasie polowań na jelenie myśliwi zwracają szczególną uwagę na kondycję osobników, a także na kontrolę liczebności stada, by utrzymać zdrową równowagę ekologiczną w łowisku. Jeleń szlachetny jest jednym z najważniejszych gatunków zwierzyny grubej w Polsce.
Dziki przez cały rok
Okres polowań na dziki trwa przez cały rok, jednak z zachowaniem zasad etyki łowieckiej, które każą oszczędzać lochy prowadzące młode. Przepisy takiego zakazu nie zawierają. Rozporządzenie od 2017 r. nie dzieli dzików według płci i wieku, co wiąże się z walką z afrykańskim pomorem świń (ASF). O przygotowaniu do takich łowów i o pracy psa dzikarza więcej w poradniku o polowaniu na dziki z psem myśliwskim.
Od kiedy można polować na zające szaraki i ptactwo?
Najkrótsze okresy w kalendarzu ma zwierzyna drobna. Na zająca szaraka i dzikiego królika poluje się głównie w listopadzie i grudniu, na kuropatwę przez około sześć tygodni jesienią. Większość ptactwa łownego można pozyskiwać od września.
|
Gatunek |
Okres polowań
|
|---|---|
|
Zając szarak, dziki królik |
1.11 – 31.12 (odłów do 15.01; z ptakami łowczymi 1.09 – 31.01) |
|
Bażant – koguty |
1.10 – koniec lutego (z ptakami łowczymi od 1.09) |
|
Kuropatwa |
11.09 – 21.10 (odłów do 15.01; z ptakami łowczymi 11.09 – 30.11) |
|
Kaczka krzyżówka, cyraneczka |
1.09 – 31.12 |
|
Gęś zbożowa, gęś białoczelna |
1.09 – 21.12 (w 4 województwach do 31.01) |
|
Gęgawa |
1.09 – 21.12 (w 4 województwach do 15.01) |
|
Grzywacz |
15.08 – 30.11 |
Przedłużony okres dla gęsi dotyczy województw zachodniopomorskiego, lubuskiego, wielkopolskiego i dolnośląskiego.
Okres jesienno-zimowy to czas, w którym populacja zająca osiąga dojrzałość, a przyroda wchodzi w fazę spoczynku. Zając jest jednym z symboli polskiego łowiectwa. Jego populacja bywa jednak wrażliwa na warunki pogodowe, dlatego kontrola odstrzałów odbywa się w oparciu o wyniki inwentaryzacji terenowej. Na szaraki poluje się wyłącznie zbiorowo albo indywidualnie z ptakiem łowczym. W wielu regionach kraju łowy na szaraki są także tradycyjnym elementem kultury myśliwskiej i szkolenia psów aportujących.
Które gatunki objęte są całorocznym okresem polowań?
Niektóre gatunki zwierząt łownych można pozyskiwać przez cały rok, niezależnie od kalendarza sezonowych polowań. Takie regulacje wynikają z potrzeby kontroli populacji i utrzymania równowagi w ekosystemie. Poza dzikami są to norka amerykańska oraz, w wybranych obwodach, lis i szakal złocisty. Warunkiem dla lisa i szakala jest zasiedlanie w ostatnich dwóch latach zająca, kuropatwy lub bażanta albo obecność głuszca lub cietrzewia.
Takie przepisy mają charakter ochronny wobec rodzimych gatunków. Umożliwiają myśliwym reagowanie na nadmierny przyrost populacji drapieżników, które w naturalnych warunkach nie mają wystarczającej kontroli liczebności. Choć polowanie na te zwierzęta jest dozwolone przez cały rok, zawsze obowiązują wszystkie zasady bezpieczeństwa oraz przepisy o humanitarnym traktowaniu zwierzyny.
Jenot, szop pracz, piżmak i jeleń sika poza listą łownych
Od 1 kwietnia 2022 r. jenot, szop pracz, piżmak i jeleń sika nie są zwierzętami łownymi i nie mają okresów polowań. Wszystkie cztery figurują na liście inwazyjnych gatunków obcych, a do ich usuwania stosuje się przepisy o warunkach wykonywania polowania. Kalendarz, który wymienia je wśród łownych, jest nieaktualny od kwietnia 2022 r.
Jak wygląda sezon polowań na lisy i inne drapieżniki?
Na lisy poluje się od 1 czerwca do 31 marca, a w obwodach spełniających opisane wyżej warunki przez cały rok. Szakal złocisty ma okres od 1 sierpnia do końca lutego. Lisy są ważnym elementem gospodarki łowieckiej, ale też poważnym zagrożeniem dla populacji drobnej zwierzyny. Wysoka płodność i zdolność adaptacji tego drapieżnika sprawiają, że kontrola nad liczebnością lisów ma strategiczne znaczenie.
W sezonie zimowym polowania na lisy pełnią również funkcję szkoleniową, bo to czas, w którym doskonali się psy tropiące i norujące. W niektórych regionach Polski organizowane są też polowania zbiorowe, mające na celu redukcję liczebności populacji w rejonach z występowaniem drobnej zwierzyny.
Inne zasady dotyczą borsuka, tchórza i kun. Borsuk ma okres od 1 września do 30 listopada, tchórz oraz kuna leśna i domowa od 1 września do 31 marca. Przez cały rok wolno na nie polować wyłącznie w obwodach z głuszcem lub cietrzewiem; zasiedlenia zająca czy bażanta okresu tych gatunków nie wydłużają.
Kiedy można pozyskiwać bobry?
Bobry można pozyskiwać od 1 października do 15 marca, ale bóbr europejski nie jest zwierzęciem łownym i nie ma sezonu łowieckiego. Gatunek należy do zwierząt objętych częściową ochroną, więc odstrzał jest ściśle kontrolowany i prowadzony w ramach decyzji administracyjnych. Zezwolenie wydaje regionalny dyrektor ochrony środowiska (RDOŚ), a gdy obszar obejmuje ponad dwa województwa, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. RDOŚ może też wydać zarządzenie obowiązujące do pięciu lat.
Celem odstrzałów jest głównie ograniczanie szkód w gospodarce leśnej i rolnej. Bobry, mimo że są cennym gatunkiem, potrafią w krótkim czasie zniszczyć groble, rowy melioracyjne i tamy. Ich odstrzał wymaga współpracy z leśnictwem i jest możliwy wyłącznie na terenie objętym zezwoleniem.
Kiedy wolno polować z psem?
Polowanie z psami lub z naganką jest dozwolone od 1 października do 31 stycznia. Ta granica nie obejmuje polowań na ptactwo i drapieżniki ani poszukiwania postrzałka. Pozostałe zasady pracy psa w łowisku wynikają z rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania:
- Dziki, polowanie indywidualne – w dzień z psem lub psami albo z jednym podkładaczem z psem, od 15 sierpnia do 31 stycznia.
- Ptactwo – wyłącznie z ułożonym psem, jeden pies na nie więcej niż trzech myśliwych.
- Zwierzyna gruba – polujący musi mieć możliwość skorzystania z ułożonego psa do poszukiwania postrzałka.
- Stanowisko – pies może na nim być za zgodą prowadzącego polowanie, na otoku.
- Odstrzał redukcyjny – psów się przy nim nie używa.
Pies w miocie często oddala się poza zasięg wzroku przewodnika. Przy polowaniach na dziki przewodnicy korzystają z lokalizatorów GPS dla psów z transmisją radiową, działających bez karty SIM.
Art. 9 Prawa łowieckiego ogranicza szkolenie psa w łowisku poza polowaniem, bo zabrania płoszenia, chwytania i ranienia zwierzyny.
Gdzie znaleźć aktualne informacje o sezonach łowieckich?
Wiążące terminy publikuje Dziennik Ustaw. Aktualny jest tekst jednolity rozporządzenia w sprawie okresów polowań, a listę gatunków łownych zmieniło rozporządzenie z 2025 r. Kalendarze publikowane przez koła, portale łowieckie i sklepy są wygodne, ale bywają niezaktualizowane; we wrześniu 2026 r. część z nich nadal pokazywała słonkę i łyskę.
Świadomy myśliwy zawsze sięga po aktualne dane, zanim wyruszy do lasu. Sprawdza okres w rozporządzeniu, obecność gatunku na liście łownych i ewentualną uchwałę sejmiku swojego województwa. Uchwały sejmików ukazują się w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Ostatnie słowo należy do rocznego planu łowieckiego dzierżawcy lub zarządcy obwodu. To plan określa, ile zwierząt każdego gatunku wolno pozyskać.
Najczęściej zadawane pytania
Czy kalendarz polowań 2026/2027 będzie inny?
Na razie nie. W styczniu 2026 r. powstał projekt zmiany okresów polowań na ptaki, który PROP zaopiniowała w lutym. Do września 2026 r. nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, więc sezon 2026/2027 zaczyna się według obecnych terminów.
Czy wolno polować na wilka?
Wilk jest w Polsce pod ochroną ścisłą, więc polowanie na niego jest zakazane i nie ma dla niego okresu polowań. Nowelizacja ustawy o ochronie przyrody obowiązująca od 23 czerwca 2026 r. reguluje płoszenie wilka, niedźwiedzia i żubra; odstrzału nie wprowadza.
Od kiedy obowiązują obecne terminy polowań na jelenie?
Od 2 lipca 2022 r. Wtedy weszła w życie nowelizacja, która wprowadziła wyjątki regionalne dla jeleni i danieli w drugim roku życia oraz dłuższy okres polowań na cielęta w wybranych województwach.
Czy na kuropatwę nadal można polować?
Tak, kuropatwa pozostaje gatunkiem łownym. PROP w opinii z lutego 2026 r. postuluje moratorium na polowania na kuropatwę; dopóki rozporządzenie się nie zmieni, obowiązuje okres z tabeli.
Artykuł został opracowany przez zespół Sport-Dog.pl, z pomocą pasjonatów kynologii, szkoleniowców i miłośników odpowiedzialnego łowiectwa. Wspólnie wierzymy, że tradycja myśliwska ma sens tylko wtedy, gdy łączy się z troską o naturę i szacunkiem dla zwierzyny.