Szelki czy obroża dla psa – co wybrać dla dużego psa i szczeniaka

Szelki czy obroża – co jest lepsze dla psa?

Lepszy jest sprzęt dopasowany do zadania, dlatego przewodnicy psów użytkowych zwykle mają w torbie jedno i drugie. Na treningu IGP owczarek pracuje w szerokiej obroży, na biegu canicross w szelkach zaprzęgowych, a na co dzień nosi lekką, płaską obrożę.

Pies sportowy w ciągu tygodnia wykonuje kilka różnych prac: posłuszeństwo na placu, ślad w polu, bieg przy rowerze, czasem pracę z pozorantem. Po co więc szukać jednego modelu na każdą okazję? Sprzęt „uniwersalny” sprawdza się przeciętnie w każdej z tych ról, a przewodnik i tak w końcu kompletuje osobne elementy.

Co jest zdrowsze dla psa: szelki czy obroża?

Dla psa, który ciągnie albo szarpie, nie ma znaczenia czy są to szelki czy obroża. Siły ciągnięcia szelki nie zmniejszają a obroża tym bardziej. Pies w szelkach zwykle ciągnie mocniej niż na obroży, bo napór nie idzie na szyję. Zmienia się miejsce, w którym działa ta siła.

Na obroży napięta smycz naciska na przód szyi, czyli na okolicę krtani i tchawicy. Kłopot pojawia się u labradora, który przez cały spacer wisi na smyczy, i przy szarpnięciach, kiedy pies rzuca się za kotem albo za sarną na skraju lasu.

Napięta smycz na obroży podnosi też ciśnienie w oku, a w szelkach ten efekt praktycznie nie występuje. Psu z jaskrą albo z cienką lub osłabioną rogówką zakłada się więc do spaceru i pracy szelki zamiast obroży. Przy chorym oku nawet krótki wzrost ciśnienia może zaszkodzić.

Zasada brzmi tak: jeśli smycz jest luźna, obroża nie obciąża szyi; jeśli pies regularnie ją napina, nacisk spada na przód szyi i wtedy szelki są zdrowszym wyborem dla psa, ale niekoniecznie dla przewodnika.

Pies, który kaszlał po spacerach na obroży, po przejściu na szelki zwykle przestaje się dusić, choć ciągnąć nie przestaje. Sam sprzęt nawyku nie zmienia. Robi to dopiero codzienna praca nad luźną smyczą, prowadzona w obu rodzajach sprzętu.

Kiedy obroża sprawdza się lepiej od szelek?

Obroża sprawdza się lepiej, gdy pies chodzi na luźnej smyczy, pracuje przy nodze albo ma stale nosić adresówkę. Zakłada się ją w kilka sekund, bez dotykania łap i tułowia, co ma znaczenie przy psie, który takiego dotyku nie lubi. Daje też kontrolę nad głową, a to głowa wyznacza kierunek ruchu psa.

Adresówka to najmocniejszy argument za obrożą noszoną na co dzień. Ustawa o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów (KROPiK), która zaczyna działać w czerwcu 2028 r., wprowadza obowiązek czipowania psów i wpisu do rejestru. Adresówki przepis nie wymaga, ale osoba, która znajdzie psa w lesie, nie odczyta czipu bez czytnika. Numer telefonu na adresówce przeczyta od razu.

Pies sportowy musi znać pracę w obroży także z powodów regulaminowych. Na egzaminach z regulaminu FCI-IGP pies przez cały czas nosi luźno leżący łańcuszek. Egzamin BH/VT jest łagodniejszy i dopuszcza szelki, obrożę skórzaną albo materiałową.

Do treningu służy osobna rodzina obroży (wibracyjne, elektroniczne, zaciskowe), o innym przeznaczeniu niż zwykły pasek na szyję do spacerów. Ich rodzaje i zasady użycia opisuje przewodnik po obrożach treningowych dla psa.

Jakie są wady szelek dla psa?

Główne wady szelek to otarcia przy złym dopasowaniu, dłuższe zakładanie i brak kontroli nad psem, który reaguje gwałtownie. Pasy, które wchodzą pod pachy, przecierają sierść i skórę za łokciami. Przy pracy w deszczu albo w wodzie mokra taśma zwykle ociera mocniej.

Kontrola psa reaktywnego to kolejny problem. W szelkach przewodnik trzyma tułów, a głowa psa pozostaje wolna, więc pies wyrywający się do innego psa nadal może go dosięgnąć. Przy psie, który dopiero uczy się mijania bodźców, większość trenerów wybiera z tego powodu obrożę.

Luźne szelki mają jeszcze jedną słabość. Pies, który cofa się gwałtownie i opuszcza głowę, potrafi się z nich wysunąć. Zdarza się to w ruchu ulicznym, a przy wyżle albo gończym także przy strzałach podczas polowania. Szelki na smukłego psa o wąskiej klatce dopasowuje się więc bez luzu na pasach.

Czy krój ma znaczenie dla barku psa? Pasek poprzeczny przez pierś (typowy dla szelek „norweskich”) i krój w kształcie litery Y mają swoich zwolenników, a przewaga żadnego z nich nie jest przesądzona. Każde szelki nieco skracają ruch barku, a różnicę między krojami zacierają rozmiar i regulacja. Ważniejsze od kroju jest to, czy pasy leżą na psie bez przesuwania się.

Szelki czy obroża dla szczeniaka?

Szczeniak potrzebuje lekkiej, płaskiej obroży od pierwszych dni w nowym domu, a szelek do zadań w których ma ciągnąć. Obroża oswaja go z dotykiem na szyi, zanim pojawi się smycz. Oswajanie ze smyczą i naukę chodzenia krok po kroku opisuje poradnik chodzenia na smyczy dla szczeniaka i dorosłego psa.

Materiał obroży dla szczeniaka ma mniejsze znaczenie niż rozmiar. Nylon jest praktyczny, bo jest tani, a młody owczarek niemiecki albo cane corso szybko wyrasta z obroży. Skóra nie jest dla szczeniaka zbyt ciężka. Kłopotem jest rozmiar: najmniejsza skórzana obroża robocza w Sport-Dog zaczyna się od 50 cm obwodu, więc pasuje dopiero na podrośniętego psa. Dopasowanie u rosnącego psa sprawdza się regularnie, najlepiej przy każdym ważeniu.

U młodego psa rasy dużej szelki nie oznaczają zgody na ciągnięcie w zaprzęgu. Płytki wzrostowe u ras dużych i olbrzymich zamykają się w wieku 18–20 miesięcy, dlatego skoki i długie biegi odradza się przed 14.–18. miesiącem. Szczeniak malinoisa nie nosi szelek na spacerach tylko obrożę, aby można było kontrolować psa. Bieganie przy rowerze czeka do końca wzrostu.

Jaki sprzęt wybrać dla dużego psa?

Dla dużego psa najlepiej sprawdza się szeroka obroża z uchwytem do pracy przy nodze i dobrze dopasowane szelki do zadań, w których pies przenosi siłę tułowiem. Szeroki pas rozkłada nacisk na większą powierzchnię szyi niż wąska taśma spacerowa. Dla owczarka, maliniaka czy rottweilera praktyczna szerokość to 4–5 cm.

Skórzana obroża do obrony HST ma 5 cm szerokości i regulację 53–69 cm, więc pasuje na szyję owczarka niemieckiego, owczarka belgijskiego i rottweilera. Szeroka obroża DOGtrace K9 ma 4 cm, wyściółkę z neoprenu, metalową klamrę z blokadą i uchwyt przy szyi. Występuje w trzech rozmiarach (M, L, XL), od 34 do 57 cm obwodu szyi. Modele ze skóry bydlęcej zebrane są w kategorii obroże skórzane dla psa.

Uchwyt przy szyi to element, którego obroża spacerowa nie ma. Pozwala przytrzymać psa krótko przy nodze, przy wejściu do auta albo przy pozorancie, bez sięgania do smyczy. Przy psie ważącym 40 kg to odczuwalna różnica. Dłoń trzyma psa tuż przy karku.

Właściciele dużych psów najczęściej opisują jeden kłopot: pies napiera z siłą, której przewodnik nie utrzyma na oblodzonym chodniku. Dopóki trening nie przyniesie efektów, takiego psa prowadzi się na krótkiej smyczy, z uchwytem w zasięgu dłoni.

Szelki do canicrossu, tropienia i obrony

Szelki do pracy to trzy różne konstrukcje: zaprzęgowe do canicrossu, tropiące do pracy na śladzie i szelki do obrony. Każda prowadzi siłę inaczej.

Szelki zaprzęgowe zwykle mają długi grzbiet i punkt wpięcia przy nasadzie ogona. Linka z amortyzatorem łączy je z pasem biegacza, a siła ciągnięcia idzie przez tułów psa. Minimalny wiek psa ustala regulamin zawodów: na lokalnych biegach canicross zwykle od 12 miesięcy, na zawodach ICF od 18 miesięcy. Dla psa rasy dużej dolna granica z regulaminu bywa za niska, dlatego przewodnicy takich psów zaczynają starty później.

Szelki tropiące pracują z długą linką i prowadzeniem górnym, dzięki czemu napięta linka nie podrywa nosa psa znad śladu. Regulamin FCI-IGP pozwala założyć je na czas tropienia, obok łańcuszka. Skórzane szelki na ślady HST mają osobną regulację pasków przednich, paska pod brzuchem i tylnego paska.

Szelki do obrony pracują pod największym obciążeniem z całej trójki, bo pies wchodzi w rękaw z rozpędu, a przewodnik przejmuje go chwilę później za uchwyt. Syntetyczne szelki HST do obrony mają uchwyt na grzbiecie i trzy kółka do wpięcia smyczy: dwa boczne i jedno na grzbiecie. Obwód klatki reguluje się w nich w zakresie ok. 68–94 cm, więc pasują na typowego psa użytkowego.

Czy pies może nosić obrożę cały czas?

Płaska obroża z adresówką może zostać na psie przez większość dnia, ale zdejmuje się ją w klatce, w kojcu i na czas zabawy z innym psem. Obroża zahaczona o kratę, sztachetę albo żuchwę drugiego psa w zabawie potrafi zadusić psa, który szarpie się, żeby się uwolnić. Rozwiązaniem jest zapięcie bezpiecznikowe (breakaway), które puszcza pod dużym obciążeniem.

Obroże zaciskowe i kolczatki zakłada się wyłącznie na czas treningu i nigdy nie zostawia na psie bez nadzoru.

Szelki zdejmuje się po każdym wyjściu, bo to sprzęt na czas spaceru i pracy. Pies użytkowy kończy trening, przewodnik zdejmuje szelki, wiesza je do wyschnięcia i ogląda skórę za łokciami.

Skórę pod obrożą sprawdza się regularnie, przy gęstym podszerstku częściej. Zaczerwienienie albo wytarta sierść na szyi to sygnał, że pas jest za ciasny, za wąski albo pies nosi go zbyt długo. Owczarek kaukaski czy alabaj trzymany w kojcu zostaje na noc bez obroży.

Jak dopasować obrożę i szelki do psa?

Obrożę dopasowuje się tak, by między nią a szyją weszły dwa palce, a szelki tak, by nie dochodziły do pach i nie przesuwały się na boki przy ruchu. Pomiar zaczyna się od taśmy krawieckiej. Tabela rozmiarów oparta na wadze bywa myląca, bo dwa psy o tej samej masie mogą się różnić o kilka centymetrów w obwodzie szyi.

Dopasowanie w trzech krokach:

1. Zmierz obwód szyi w miejscu noszenia obroży i obwód klatki piersiowej w najszerszym miejscu, tuż za łokciami.
2. Wybierz rozmiar, w którym wynik pomiaru wypada w środku zakresu regulacji, nie na jego krańcu.
3. Sprawdź na psie w ruchu: obroża nie zsuwa się przez głowę przy cofaniu, pasy szelek nie wchodzą pod pachy i nie uciskają tchawicy.

Po pierwszych dwóch–trzech treningach skórę pod pasami ogląda się jeszcze raz. Szelki, które w domu leżały dobrze, w pracy potrafią obcierać, bo pies w biegu wydłuża krok i mocniej pracuje barkami. Rozmiar ze środka regulacji daje zapas na zimową sierść i na zmianę kondycji psa w sezonie startowym. Przy obroży DOGtrace K9 zakresy rozmiarów M, L i XL zachodzą na siebie, więc pies z obwodem 40 cm zmieści się w dwóch.

Najczęściej zadawane pytania

Czy szelki uczą psa ciągnąć?

Szelki nie wywołują ciągnięcia, czynią je tylko wygodniejszym. Pies, który już napiera na smycz, robi to w nich bez dyskomfortu, więc nawyk się utrwala, zwłaszcza gdy przewodnik idzie z napiętą smyczą. W zaprzęgu ta sama cecha szelek jest zaletą.

Czy można przypiąć smycz jednocześnie do obroży i do szelek?

Tak, służy do tego smycz z dwoma karabińczykami albo krótki łącznik. Przy psie, który wyrywa się nagle, siłę przejmują szelki, a obroża pozwala skierować głowę psa. To też zabezpieczenie przed ucieczką, gdy pies wysunie się z jednego elementu.

Czy obroża elektroniczna albo z lokalizatorem GPS może zastąpić zwykłą obrożę?

Nie. Odbiornik obroży treningowej i moduł GPS siedzą na osobnym pasku, który nie służy do wpinania smyczy. Paski DOGtrace do odbiorników d-control, d-fence i modułów DOG GPS nie są przeznaczone do prowadzenia psa, dlatego smycz wpina się w drugą obrożę albo w szelki.

Jaka obroża do pracy w wodzie i w deszczu?

Do wody najlepiej mieć osobną obrożę z taśmy powlekanej, która nie chłonie wody, brudu ani zapachu i schnie od razu. Zwykły nylon i taśma parciana nasiąkają w głąb włókien. Skórzana obroża źle znosi kąpiele: nasiąka, wyciąga się na mokro, a wysuszona przy grzejniku kurczy się i pęka.

Jak przyzwyczaić psa do szelek?

Szelki pokazuje się psu w domu, przed pierwszym wyjściem w nich na trening. Pierwsze zakładanie łączy się z nagrodą, a szelki zostają na psie kilka minut podczas zabawy. Dopiero gdy pies przestaje zwracać na nie uwagę, przypina się smycz. Psu, który nie lubi przekładania czegoś przez głowę, łatwiej założyć szelki zapinane na klamrę niż model wkładany przez głowę.

Komplet sprzętu dla psa użytkowego i sportowego

Kolejność kompletowania sprzętu wynika z wieku psa. Szczeniak zaczyna od lekkiej obroży a dorosły pies dostaje sprzęt roboczy pod to, co trenuje: tropienie, obronę w IGP, mondioring albo canicross. Szeroka obroża z uchwytem dochodzi wtedy, gdy pies wchodzi w regularną pracę na placu.

Najczęstszy błąd przy kompletowaniu to kupowanie sprzętu „na zapas” pod dyscyplinę, której pies jeszcze nie zaczął. Szelki do obrony dla rocznego psa przed pierwszym kontaktem z pozorantem to wydatek, który może się nie zwrócić. Lepiej dobrać je, gdy trener oceni, w jakim kierunku pies się rozwija.

Sport-Dog ze Skawiny kompletuje sprzęt dla przewodników, dla których szkolenie psa to praca, służba albo sport. Nie wiesz, czy twojemu psu wystarczy obroża, czy potrzebne są już szelki do konkretnego zadania? Napisz, z jakim psem i do jakiej pracy szukasz sprzętu, a dobierzemy obrożę albo szelki pod rasę, wiek i doświadczenie psa.